Các anh đã kể cho đoàn công tác nghe rất nhiều câu chuyện về cuộc sống hằng ngày của các cán bộ- chiến sĩ hải quan nơi đây
Chuyến đi đến Săm Pun đã để lại nhiều ấn tượng và kỉ niệm về con người, mảnh đất cùng các hoạt động hải quan đặc thù tại khu vực biên cương phía Bắc.
Sau buổi làm việc khẩn trương tại Cục hải quan Hà Giang, đoàn công tác nối chặng đường tới cửa khẩu Săm Pun (thuộc xã Xín Cái, huyện Mèo Vạc)- một trong những cửa khẩu xa xôi, có điều kiện giao thông đi lại khó khăn nhất. Trận mưa lớn đêm hôm trước khiến cho đoạn đường đi trở nên trơn trượt và hiểm nguy hơn với những khúc cua liên tục từ chân núi lên tới gần “cổng trời” Săm Pun.
Chúng tôi có mặt tại Hà Giang vào những ngày đầu tháng 7. Chúng tôi mong muốn nhận được nhiều hơn nữa sự ủng hộ cùng những tư liệu, hiện vật có giá trị từ các CBCC trong toàn Ngành để sớm hoàn tất và đưa vào trưng bày tại Bảo tàng thương chính Việt Nam.
Ai nấy đều nhanh chóng xuống xe “tăng-bo” để cùng vượt qua đoạn đường ngập sâu. Đón chúng tôi là các anh em cán bộ thương chính cửa khẩu với sự vồn vã, thân mật, ấm áp của những người đồng chí.
Do đó, chúng tôi rất cần những câu chuyện, kinh nghiệm, những hiện vật từ những cán bộ hải quan - những nhân chứng đặc biệt để bổ sung thêm thông tin trưng bày”.
Đường sá đi lại vẫn không khá hơn do mưa lớn liên tiếp và đường sạt rất nhiều. Đường đến cửa khẩu Săm Pun Từ những hiện vậy này, chúng tôi đã hình dung về một góc trưng bày của bảo tồn hải quan với một gian bếp đơn sơ nơi cửa khẩu cùng những vật dụng gần gũi và sinh động nhất gắn liền với cuộc sống sinh hoạt thông thường của cán bộ thương chính khu vực vùng cao.
Những hi sinh thầm lặng Các chuyên gia của Trung tâm Nghiên cứu và Phát huy giá trị di sản văn hóa trực tiếp tham dự chuyến công tác lần này cũng đã có dịp tận mắt chứng kiến và hiểu hơn về cuộc sống, công việc của các cán bộ hải quan xửa khẩu ở nơi xa xăm nhất
Các anh cứ đi rồi sẽ thấy được khó khăn của các anh em công tác ở trên này”. Từ những bộ đồng phục mùa Đông giản dị cho đến những chiếc chậu sưởi than trong ngày đông giá rét đều khiến mọi người xúc động. Đoàn công tác đã tìm được một số tư liệu, hiện vật đáng quý, có giá trị đề đạt sâu sắc những tuổi lịch sử và hơi thở cuộc sống của các cán bộ thương chính nơi đây.
Đây cũng là điểm đến trước nhất trong hành trình đi sưu tầm tư liệu, hiện vật cho bảo tồn. Trong quá trình đi khảo sát ở các địa phương, đoàn công tác đã gặp rất nhiều khó khăn bởi công tác sưu tầm, lưu giữ các tài liệu, hiện vật tại nhiều địa phương còn chưa được quan hoài đúng mức, rất nhiều tư liệu quý đã bị mất đi hay thất lạc do chiến tranh và quá trình chuyển di hội sở cũng như chỗ ở của các cán bộ.
Mỗi câu chuyện các anh kể đều được chúng tôi ghi chép tận tường, ghi hình, phỏng vấn đồng thời thu thập thông tin nhanh chóng để lưu giữ thành những tư liệu cho quý cho Bảo tàng hải quan.
Chặng đường đi sưu tầm tư liệu, hiện vật cho Bảo tàng thương chính Việt Nam còn rất dài. Chúng tôi mong cửa khẩu Săn Pun trong tương lai sẽ thay da đổi thịt, được quy hoạch đúng theo hướng là cửa khẩu song phương để xây dựng kinh tế, đồng thời là cửa ngõ vững chắc, nơi có các cán bộ hải quan đang cống hiến quên mình để góp phần bảo vệ lợi ích chủ quyền quốc gia.
TS Nguyễn Văn Huy- nguyên Giám đốc bảo tồn Dân tộc học Việt Nam, người đang trực tiếp cùng chúng tôi xây dựng Bảo tàng thương chính: “Cái khó nhất của chúng ta hiện chính là nguồn tư liệu, hiện vật còn rất ít, chưa đủ để minh họa sinh động cho các giai đoạn phát triển của hải quan Việt Nam.
Trong chuyến đi Săm Pun lần này, chúng tôi có được được sự hỗ trợ của Cục thương chính Hà Giang, bảo tồn Lịch sử Hà Giang nên đoàn công tác có dịp tiếp cận, phỏng vấn, ghi hình, tìm hiểu thêm được nhiều thông tin có giá trị.
Vào mùa mưa, chuyện tắc đường ở đây không phải là chuyện lạ trong khi các công cụ cốt là xe máy. Trận mưa rừng mỗi lúc một lớn hơn, người hỗ tương bên đường hầu như chơi có
Bởi các anh dù làm việc trong điều kiện thời tiết khôn cùng khó khăn, khắc nghiệt nhưng vẫn luôn hoàn tất xuất sắc các nhiệm vụ công tác. Qua đây, chúng tôi cũng ghi nhận được nhiều nét mới về công việc, đời sống của các cán bộ hải quan trên hành trình đi tìm hiểu đời sống cán bộ thương chính tại các khu vực, vùng miền khác nhau.
Chiếc xe Mitsubishi Pajero đưa chúng tôi đến Săm Pun trong điều kiện thời tiết không mấy thuận lợi nhưng tinh thần ai nấy đều khôn xiết phấn chấn, rộn rã.
Sau hơn ba giờ đi xe, chúng tôi đã có mặt tại cửa khẩu Săm Pun để bắt đầu hành trình sưu tầm tư liệu, hiện vật. Mưa lớn kèm theo sương mù giữa mùa hè là minh chứng rõ rệt nhất cho thời tiết hà khắc nơi này. Đoàn công tác chụp ảnh lưu niệm Đồng cảm, san sớt khó khăn Theo GS. Hồng Phúc. Anh Nguyễn Văn Quý- một cán bộ trẻ ở đây cho biết: mặc dầu điều kiện cơ sở vật chất và điều kiện thời tiết còn gặp nhiều khó khăn nhưng chúng tôi luôn ráng hoàn tất tốt nhiệm vụ công tác để bảo đảm an ninh, an toàn khu vực biên thuỳ.
Từ Thị trấn Mèo Vạc qua đỉnh Mã Pí Lèng có một ngả đường nhỏ rẽ vào Săm Pun. Những câu chuyện vui trên đường đi khiến cho quãng đường như ngắn lại. Khi chỉ còn khoảng 10km nữa, chúng tôi không may gặp đoạn đường bị sạt sâu, lầy lội. Chúng tôi nín thở vì lo lắng nhưng trong lòng cũng thầm cảm phục các cán bộ hải quan ở đây khi các anh phải liền tù tù đi lại trên cung đường hiểm trở này.
Đặc biệt là các hiện vật bị thất lạc, các hiện vật điển hình trong các thời đoạn thay đổi bước ngoặt.
