Nhưng nói thiệt là chẳng thể bỏ được nghề lúa vì không biết phải sống bằng nghề gì khác”
Ngoài việc đồng áng, bà Liêu Phai và con cháu trong gia đình phải đi làm thuê, làm mướn mới có đủ cái ăn. Hiện nhà em còn 1 công lúa trồng giống IR50404 lấy gạo ăn. “Người giàu gom hết đất, người nghèo mất đất sản xuất thì phải chuyển nghề khác, mà cốt yếu là đi làm thuê làm mướn. Song song, quá trình cơ giới hóa đưa vào sản xuất nông nghiệp cũng đã dẫn đến tình trạng dôi dư lao động nông thôn.
Những năm qua, người đồng bào Khmer, 10 hộ thì có đến 5, 7 hộ bán đất đi làm thuê. Bán đất lúa để đi làm thuê Căn nhà ông Hai Khảnh, ấp Tân An, xã Bình Thạnh Trung, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp nằm xiêu trước con kênh Xáng Lớn chảy qua.
Theo Phó chủ toạ Nguyễn Văn Đen, giá đất ruộng hiện giờ tại thị trấn có giá từ 2 - 4 lượng vàng tùy vị trí. Ba mẹ em giờ cũng phải đi làm công cho người khác để kiếm sống”.
Được biết, gia đình ông Hai Khảnh đã từng có 6 công đất trồng lúa nhưng nghề trồng lúa chẳng nuôi sống gia đình ông với 8 người con. Ông Phạm Văn Quỳnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cần Thơ cho biết, muốn cho người nông dân có nghề nghiệp ổn định, thoát nghèo thì cần phát triển công nghiệp, dịch vụ, thương nghiệp ở nông thôn.
Xã Đông Bình, huyện Thới Lai, Cần Thơ san sẻ: “Những lúc nông nhàn, anh em tụi tui phải đi làm thuê để có thêm chút tiền lo cho gia đình. Phó chủ toạ Nguyễn Văn Đen lý giải, những nông hộ có ít đất sản xuất lúa, làm thấm tháp lỗ, nợ chồng chất, không có tiền trả nợ nên phải bán đất cho những nông hộ có tiền. Nhưng nuôi vịt cũng lỗ.
Hai em Mỹ Tiên (17 tuổi) và Trúc Phương (15 tuổi) phụ giúp gia đình làm nghề phụ. Rất nhiều các hộ làm nông đều thuộc diện hộ nghèo và cận nghèo và mấy năm qua, thị trấn đang có tình trạng “dồn điền đổi thửa”. Nhưng đời sống người dân vẫn rất khó khăn”. Anh dân cày Nguyễn Hoàng Việt, ấp Đông Lợi.
Năm rồi nhà em bán thêm 1 công đất nữa. Kể từ khi có máy gặt đập liên hiệp thì nhu cầu lao động giảm.
Bán hết ruộng nên mấy chị của em bây chừ lên thành thị làm mướn nhân. Mỗi năm giảm được 1 - 2%, giảm được hộ nghèo này nhưng lại nảy hộ khác”, ông Đen nói. Dù UBND thị trấn có nhiều cách tương trợ như: mở lớp đào tạo nghề, hỗ trợ khoa học kỹ thuật, tương trợ giá cây con giống, cho vay ưu đãi.
Trong chuyến đi về vùng đất ĐBSCL, những nông hộ mà chúng tôi được tiếp xúc đều cho rằng, với vài công lúa ít ỏi, giá lúa thấp mà uổng phân bón, thuốc trừ sâu “mùa vụ sau cao hơn mùa vụ trước” nên người dân cày thậm chí chẳng thể đủ sống bằng nghề lúa.
Mặt khác, tình trạng già hóa lao động nông nghiệp cũng tăng lên do cần lao trẻ không còn mặn mòi với ruộng đồng, bỏ lên tỉnh thành để làm công nhân vì thu nhập cao hơn.
Em Mỹ Liên, 17 tuổi, một trong những người con của ông Hai Khánh buồn rầu nói: “3 năm trước, ba em bán hết 4 công đất lấy tiền để trả nợ rồi chuyển sang nuôi vịt. Người nông dân có thu nhập tốt hơn thì mới giải quyết tình trạng “chảy máu” cần lao nông thôn. Nan giải bài toán cần lao nông thôn Ông Nguyễn Văn Đen, Phó Chủ tịch thị trấn Thới Lai cho biết, cả thị trấn có tới 50% hộ dân cày sinh sản nông nghiệp trên tổng diện tích 500 ha.
Ai kêu gì làm nấy: phụ hồ, vác lúa mướn. Thành ra, tốc độ giảm nghèo của thị trấn rất chậm. Có những gia đình đồng bào Khmer tại Cần Thơ, như gia đình bà Liêu Phai, 60 tuổi, có 3 công lúa IR50404 nuôi tới 15 miệng ăn.
Phó chủ toạ Nguyễn Văn Đen cho biết: “Ngày trước, công việc gặt đập bằng tay phải cần rất nhiều nhân công. Bài và ảnh: Anh Đức Bài 4: Cánh đồng mẫu lớn nhưng.
