Chúng ta TCC nông nghiệp trong điều kiện nhiều sản phẩm nông nghiệp đang có vị trí xuất khẩu trên thị trường quốc tế, nhưng giá trị gia tăng của các sản phẩm đó lại thấp và đời sống của nông dân làm những sản phẩm đó cũng thấp
Trong Đề án TCC, Bộ NNPTNT đã đề ra rất nhiều giải pháp nhằm đột phá cho ngành, nhất là gia tăng giá trị bền vững, chứ không chỉ chạy theo số lượng. Nếu không thay đổi, chúng ta không tính được cơ cấu đầu tư. Nếu không thấy được những điều kiện như thế là sẽ TCC lủng củng ngay.
Tại thời khắc này, nhiều ngành, địa phương đã bắt tay vào khai triển Đề án TCC nông nghiệp. Khi TCC ngành nông nghiệp, cũng cần chọn ngành nào đi trước, chẳng hạn như cơ khí hay chế biến phải ưu tiên TCC trước. Để đạt được mục đích này chúng ta cần có những giải pháp gì? - khăng khăng KHCN phải là khâu đột phá, bởi một thực tại cho thấy vai trò của KHCN rất quan yếu, đặc biệt phải đổi thay tư duy làm nông nghiệp cũ.
Chúng ta phải làm rất đồng bộ và có một nhạc trưởng, nếu không từng ngày hoàn thành TCC, nhưng lại không "khớp" lại với nhau được. Qua con số này cho thấy, chúng ta vẫn còn thiên về “nhất nước”, song thực tế trên thế giới họ đã đi vào “nhất giống” từ lâu rồi, tức giống nào thì chăm chút thế, nước thế.
Việt Nam sinh sản lúa gạo số lượng lớn nhưng thu nhập của người trồng lúa rất thấp (ảnh minh họa). FDI cũng giảm từ 8% năm 2001, nay chỉ còn 1%. Vậy trong bối cảnh hiện giờ, việc TCC nông nghiệp có thuận tiện và khó khăn gì? - trước tiên, chúng ta phải hiểu TCC nông nghiệp khác hẳn các ngành khác.
Do đó, chúng ta phải tái đầu tư ngay của xã hội cho ngành nông nghiệp và chính nội ngành. Trong đầu tư cho nông nghiệp thì đầu tư cho thủy lợi đã chiếm mất 80%, trong đầu tư tuổi mới rồi đầu tư thủy lợi tăng 7 lần, còn các chương trình khác chỉ tăng có 2 lần.
Chúng ta hay bị bệnh phong trào, nếu TCC như thế thì vô cùng hiểm nguy, đặt đất nước trong tình trạng tứ tung. Thưa ông, hiện Bộ NNPTNT đã khai triển thực hiện TCC ngành kinh tế nông nghiệp. Ở đây, chúng ta TCC là để đẩy lên, chứ không phải duy trì. Trong 25 năm đổi mới cho thấy, năng suất cây trồng tăng lên do giống từ 5-20%, phân bón 10-15% và do nước làm tăng năng suất 20-40%.
Một điều nữa cần lưu ý là TCC cũng phải cẩn thận, vì dù đã có đề án TCC tổng thể, nhưng có khi mạnh ngành nào ngành ấy làm, địa phương nào địa phương ấy làm không tạo thành sức mạnh tổng thể, có thể từng ngành đến đích, nhưng kết quả chung của cả nước thì không đạt được.
Chúng ta TCC nông nghiệp trong điều kiện tính từng lớp hóa của ngành rất cao, nhất là lĩnh vực tư nhân, hộ kinh tế gia đình dự là đốn, không bị sức ép của các doanh nghiệp nhà nước. Trái lại, việc TCC nông nghiệp cũng có những áp lực, đó là tốc độ công nghiệp hóa và tỉnh thành hóa. Ngoài ra, còn vấn đề môi trường sinh thái, tệ lậu từng lớp, rồi nhu cầu bố trí lại dân cư giữa các vùng sinh thái, khu vực… đều là những sức ép cho TCC nông nghiệp.
Điểm khác biệt là, trong bối cảnh suy thoái kinh tế bây giờ, TCC là thế tất. Còn TCC ngành nông nghiệp là trong điều kiện ngành đang phát triển ổn định, TCC trong thời điểm dù khó khăn, nhưng nông nghiệp vẫn là trụ đỡ cho nền kinh tế, thì chúng ta cần phải tính hướng khác.
Mặt khác, chúng ta vẫn chưa tính được kỹ năng coi ngó của người dân cày. Phải cương quyết tái đầu tư nội ngành và từng lớp, bởi đầu tư xã hội cho nông nghiệp giờ chỉ còn 6% là quá ít và đang có khuynh hướng giảm dần. Trong quá trình triển khai này, theo ông có những khuynh hướng nào cần chống? - Theo tôi, điều đầu tiên cần phải chống là TCC theo kiểu phong trào, đâu cũng hô hào TCC, nhưng không thực chất, không theo đề án tổng thể, TCC địa phương thậm chí TCC của ngành và cả nước.
Quá trình này không chỉ lấy mất đất của nông nghiệp, mà còn hút mất cần lao trẻ từ nông thôn.
Trong TCC nông nghiệp cũng phải gắn với bố trí lại cần lao nội ngành và các ngành khác, vì nếu chính sách không khéo, chỉ một mình ngành nông nghiệp sẽ không làm được… Xin cảm ơn ông! Ngọc Lê.
