Mô hình "nghiệp đoàn": kết liên ngư gia vươn khơi

(Ảnh: Thanh niên) Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của các phương tiện đánh bắt, việc ngư dân đầu tư vỡ hoang theo hướng mở rộng ngư trường xa bờ cũng được đẩy mạnh. Đặc biệt, để hoạt động nghề cá bảo đảm an toàn, hiệu quả vững bền, góp phần bảo vệ biển, đảo thuộc chủ quyền quốc gia, các địa phương đã hình thành và phát triển mô hình tổ cộng tác sinh sản trên biển, nghiệp đoàn nghề cá... Hiện mô hình nghiệp đoàn nghề cá đã phát huy vai trò trong việc chăm lo, bảo vệ quyền, lợi. Hợp pháp, chính đáng của sum họp. Bà Phạm Thị Hương, Phó chủ toạ UBND huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi cho biết, hiện giờ ở Lý Sơn có trên 427 tàu bè có công suất lớn, trong đó có 148 tàu đánh bắt xa bờ ở 2 vùng biển Hoàng Sa và Trường Sa. Còn lại các tàu vỡ hoang ở các lãnh hải gần bờ. Sản lượng vỡ hoang hải sản 6 tháng đầu năm 2013 của huyện đạt trên 21.000 tấn, ước đạt đạt trên 153 tỷ đồng, đạt 59% kế hoạch năm 2013 đã đề ra. Theo bà Hương, đối với bà con ngư dân Lý Sơn, trong thời kì vừa qua, khó khăn lớn nhất là do địa bàn khai thác thủy sản trọng yếu bộc trực bị gió bão, áp thấp nhiệt đới. Khi khai hoang ở lãnh hải Hoàng Sa và Trường Sa-ngư trường truyền thống của bà con ngư dân Lý Sơn, họ ngay bị tàu nước ngoài bắt, đập phá, lấy tài sản. Một khó khăn nữa là nguồn lợi thủy sản kiệt nên ngư gia phải thường xuyên ra khơi xa để đánh bắt. Giá cả, nguyên liệu phục vụ cho khai thác, đánh bắt tăng cao, trong khi giá cả hải sản cập kênh, không có thị trường tiêu thụ ổn định đã ảnh hưởng rất lớn đến sinh sản và đời sống của bà con… Trước những diễn biến phức tạp của thời tiết như giờ, UBND huyện Lý Sơn cùng đồn biên phòng Lý Sơn thẳng băng quan tâm, kiểm tra các dụng cụ tàu thuyền trước khi xuất bến; yêu cầu ngư dân thực hành nghiêm chỉnh các quy định của quốc gia về công tác gian lụt bão và lùng cứu nạn. Cùng với đó, bảo đảm trang thiết bị đầy đủ, máy móc cần thiết như: radio, hệ thống icom, máy định vị, máy dò, phao cứu sinh… để chủ động nắm bắt các thông báo và thông tin về đất liền khi có sự cố xảy ra. Khi tàu cá xuất bến, đồn biên phòng Lý Sơn trực tiếp làm các thủ tục cho bà con hành nghề, nắm rõ lượng tàu khai hoang ở lãnh hải nào, có bao nhiêu thành viên tham dự. Chuẩn y hệ thống định vị, vệ tinh, các phương tiên giao thông để biết các vị trí, tọa độ cũng như thời kì hoạt động của tàu… thành thử, trong thời kì qua, huyện Lý Sơn đã giải quyết việc nhiều trường hợp cứu hộ, cứu nạn khi gặp sự cố, hỏng máy, hoặc bị tàu nước ngoài vây bắt. Trung tá Bùi Đức Anh, Phó Trưởng phòng quản lý biển, Bộ Tư lệnh quân nhân Biên phòng cho biết, trong thời gian qua, lính biên phòng luôn là địa chỉ tin tưởng.# Của ngư dân khi hoạt động trên biển. Quân nhân biên phòng đã kết hợp hăng hái với cấp ủy, chính quyền địa phương, các ngành, các lực lượng tiến hành xây dựng các mô hình, các tổ đội, tàu cá ngư gia kết đoàn, an toàn trên biển. Lính biên phòng cũng phối hợp hiệu quả với các cơ quan chức năng, trực tính cung cấp thông báo, chỉ dẫn để các tổ đội, tàu bè, ngư dân khai hoang được an toàn, hiệu quả trên biển. Nhất là khi ngư gia gặp các tình huống rủi ro, hiểm, lính biên phòng trực tiếp hoặc phối hợp với các lực lượng để hỗ trợ thông tin, tổ chức cứu nạn, cứu hộ và bảo đảm an toàn cho họ. “Hoạt động của các tổ đội, tàu thuyền kết đoàn trên biển đã và đang phát huy tốt được đích là chỗ dựa vững chắc của lính biên phòng và các lực lượng khác làm nhiệm vụ trên biển, góp phần xây dựng kinh tế biển, bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc”- Trung tá Bùi Đức Anh nói. Vai trò quan trọng của tổ đội, nghiệp đoàn nghề cá Ông Phạm Ngọc Tuấn, Phó Cục trưởng Cục khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản, Tổng Cục thủy sản, Bộ NN-PTNT cũng cho rằng, trước những khó khăn như bây chừ, ngư dân đảo Lý Sơn đã có những sáng kiến trong khai khẩn hải sản. Trước đây họ đi đơn lẻ, nay họ đã đi thành từng đoàn gồm nhiều tàu để thông báo, san sẻ với nhau khi gặp tàu, thuyền của nước ngoài. Ngoài ra, khi hình thành các tổ đội, chính quyền địa phương ở đảo Lý Sơn cũng mau chóng chỉ dẫn ngư dân xây dựng nghiệp đoàn thủy sản Lý Sơn. Đây là nghiệp đoàn trước tiên của cả nước và việc hình thành nghiệp đoàn đã hạn chế nhiều việc ngư dân bị bắt giữ trên biển. Các thành viên của nghiệp đoàn hỗ trợ nhau rất nhiều khi cấp thiết, phối hợp cùng với các nghiệp đoàn cần lao Việt Nam có các chương trình hoạt động nghĩa tình, các chương trình tương trợ cho ngư gia khi bị rủi ro trên biển, đặc biệt là khi bị các thần thế nước ngoài bắt giữ… Những việc làm này đã kịp thời giúp cho bà con ngư gia ở đảo Lý Sơn khôi phục sản xuất. Từ bài học kinh nghiệm của đảo Lý Sơn, nhiều địa phương trong cả nước cũng đã xây dựng các nghiệp đoàn khai thác thủy sản để thúc đẩy việc ra khơi, bám biển an toàn. Theo Bộ NN-PTNT, đến nay, cả nước đã có khoảng 70.691 tổ đội khai thác thủy sản, trong đó có 22.000 tàu thuyền, 180.000 ngư gia là thành viên của các tổ đội, ngoại giả còn có 50.000 nghiệp đoàn khai khẩn thủy sản được thành lập. Đây là bước quan trọng để hướng tới việc tất thảy ngư dân khai thác trên biển đều được tham gia vào các tổ đội, nghiệp đoàn. “Vai trò, vị thế của tổ đội đối với việc khai khẩn trên biển không thể phủ nhận, không chỉ giúp cho ngư gia an toàn mà còn hỗ trợ cho họ nâng cao hiệu quả sinh sản trên biển. Vì vậy, việc xúc tiến mô hình tổ đội đi vào hoạt động đúng theo bản chất là phải có sự gắn kết mạnh mẽ, san sẻ thông tin với nhau về ngư trường và nguồn lợi. Cùng với đó là san sớt về việc chuyển vận, đưa các sản phẩm, thủy sản vào bờ; đồng thời, các tổ đội hỗ trợ nhau trong việc bám biển, hoạt động an toàn trên biển”- Ông Tuấn nói. Ông Tuấn cho biết, Bộ NN-PTNT đang tư vấn cho Chính phủ ban hành các chính sách để các tàu, thuyền phá hoang thủy sản dự vào tổ, đội sẽ được hưởng các chính sách của quốc gia. “Riêng về vấn đề cần có một lực lượng đủ mạnh để bảo vệ ngư gia trước các hiểm họa là một vấn đề cần quan hoài, nhưng ở nhiều giác độ thì việc này còn nhiều khó khăn. Theo tôi, không ai bảo vệ mình tốt hơn chính mình, chính những ngư gia tự bảo vệ ngư dân. Thông qua các tổ, đội, nghiệp đoàn sản xuất trên biển, ngư gia sẽ bảo vệ được mình. Còn trường hợp nào phức tạp hơn, các cơ quan quản lý quốc gia có liên tưởng sẽ tương trợ ngư gia. Bà con ngư dân luôn luôn yên tâm một điều rằng, cả nước luôn đứng sau hỗ trợ, ủng hộ ngư gia bất cứ lúc nào khi họ gặp khó khăn”./.